Taurydy Południowe (STA) – rój meteorów wywołany pozostałością materii po przelocie komety Enckego, która wpadając w ziemską atmosferę z prędkościami ok. 27 km/s wywołuje zjawiska meteorów. Rój ten jest aktywny od 25 września do 25 listopada a jego maksimum przypada na 5 listopada. Radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Byka, na południe od Plejad. Stosunkowo niewielką aktywność roju określaną jako średnia oraz obfitość rzędu 5 meteorów/h, rekompensuje duża jasność meteorów z tego roju. Niewielka obfitość roju może być skutkiem wpływu grawitacji Jowisza, powodującego perturbacje ruchu cząstek wyrzucanych z komety i mocno rozpraszającego ich trajektorie.

Taurydy Północne (NTA) – rój meteorów aktywny od 25 września do 25 listopada. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Byka. Maksimum roju przypada na 12 listopada, jego aktywność jest określana jako średnia, a obfitość roju wynosi 5 meteorów/h. Prędkość meteorów z roju wynosi 29 km/s. Powstanie Północnych Taurydów jest związane z planetoidą 2004 TG10, co łączy ten rój z kompleksem Taurydów. Północne Taurydy zaobserwował już w 1869 roku Giuseppe Zezioli w Bergamo we Włoszech, jednak odkrycie nowego roju ogłosił w roku 1918 Anglik Alphonso King opierając się na obserwacjach właśnie z 1918 roku.

Tektyty – okruchy, bryłki, zasobnego w krzemionkę naturalnego szkliwa o niejasnym pochodzeniu koloru zielonego, brązowego lub czarnego przyjmującego kształt kilkucentymetrowej kropli.

Temperatura efektywna ciała - to temperatura ciała obliczona przy założeniu, że ciało to jest ciałem doskonale czarnym, na podstawie emitowanego promieniowania elektromagnetycznego.

Teoria superstrun – wersja teorii strun, która łączy ją z supersymetrią. Wersja teorii superstrun, M-teoria, jest jedną z proponowanych teorii wszystkiego. M-teoria przewiduje, że teoria superstrun opisuje tylko część rzeczywistości. Teoria superstrun mieści w sobie wszystkie symetrie Modelu Standardowego i GUT. Jest to także najbardziej obiecująca kwantowa teoria grawitacji, ponieważ jako pierwsza w historii fizyki poddaje się kwantowej renormalizacji.

Teoria względności - głosi, że wszelkie pomiary wymiarów przestrzennych, czasu lub masy zależne są od układu odniesienia danego obserwatora, czyli mają charakter względny, a nie absolutny Teoria ta jest dziełem Alberta Einsteina (1879-1955), który ogłosił swe idee w dwóch etapach: szczególną teorię względności w 1905 roku i ogólną teorię względności w 1915 roku.

Terminator - linia pomiędzy oświetloną (dzienną) a nieoświetloną (nocną) stroną ciała niebieskiego (zwykle planety lub księżyca). Definiowany jest jako zbiór punktów na powierzchni ciała niebieskiego, w których padające promienie świetlne (zwykle gwiazdy centralnej, np. Słońca) są styczne do tej powierzchni. Linia ta pozwala rozróżnić na powierzchni ciała dwie półkule: jedna z nich doświadcza zjawiska dnia, a druga, nocy. Położenie terminatora nie jest stałe w czasie. Pozorna zmiana położenia jest wynikiem ruchu obrotowego ciała wokół własnej osi. Pory roku również mają znaczący wpływ na kształt terminatora. W czasie równonocy wiosennej i jesiennej, Ziemia nie jest nachylona względem ekliptyki i linia terminatora jest równoległa do osi obrotu Ziemi i do linii południków. Terminator ma największe nachylenie względem osi obrotu Ziemi (ok. 23,5°) w trakcie letniego i zimowego przesilenia. W układzie odniesienia obracającej się planety, terminator przemiata powierzchnię planety przynosząc wschód na jednej półkuli i zmierzch na przeciwnej. Badanie terminatora może dostarczyć informacji o ciele niebieskim, na przykład rozmyty terminator wskazuje na obecność atmosfery wokół ciała. Wykluczając podróże w pobliżu biegunów, jedynym pasażerskim samolotem mogącym prześcignąć terminator w jego pozornym ruchu był odrzutowiec Concorde. Przy niektórych wieczornych lotach transatlantyckich z Wielkiej Brytanii lub Francji można było wystartować w nocy i w czasie lotu doświadczyć wschodu Słońca, który następował w tym wypadku z kierunku zachodniego - doganiając terminator, który wcześniej przyniósł zmrok na lotnisku startowym.

Trajektoria - to tor, po jakim ciało porusza się w przestrzeni kosmicznej lub atmosferze planety. Określa się ją niekiedy jako kąt, jaki tworzy ona z jakąś płaszczyzną - na przykład odchylenie od pionu trajektorii rakiety po starcie. Terminu „trajektoria" używa się powszechnie w odniesieniu do torów rakiet i statków kosmicznych.

 

 

powrót do słownika