Ob這k Oorta - patrz Chmura 舁ika-Oorta.

Ob這ki Magellana – dwie nieregularne, kar這wate galaktyki orbituj帷e wok馧 Drogi Mlecznej, nale膨ce do Grupy Lokalnej Galaktyk. Wielki Ob這k Magellana i s御iedni, jak nazwa wskazuje mniejszy Ma造 Ob這k Magellana, s 豉two widoczne na niebie dla obserwator闚 na po逝dniowej p馧kuli. Wygl康aj jak oderwane ma貫 kawa趾i Drogi Mlecznej. Oba Ob這ki Magellana 陰czy Strumie Magellaniczny. Na pewno by造 znane mieszka鎍om po逝dniowej p馧kuli od staro篡tno軼i. Mieszka鎍y Europy dowiedzieli si o nich od Portugalskich 瞠glarzy. Nazw zawdzi璚zaj Ferdynandowi Magellanowi.

Ob這k mi璠zygwiazdowy – lokalne zag瘰zczenia gazu i py逝 w o鈔odku mi璠zygwiazdowym, g堯wnym budulcem ob這k闚 jest wod鏎. W zale積o軼i od g瘰to軼i i temperatury ob這ku wod鏎 mo瞠 wyst瘼owa w stanie podstawowym (wod鏎 atomowy H.), zjonizowanym (jony H+.) lub cz御teczkowym (H2.). Ob這k o ma貫j g瘰to軼i nazywany jest py貫m mi璠zygwiazdowym lub po prostu py貫m. Termin "py" w astronomii ma inne znaczenie, ni w j瞛yku potocznym. Przyk豉dem ob這ku mi璠zygwiazdowego jest cia這 niebieskie o nazwie NGC 604. W ob這ku tym istnieje ok. 200 rodz帷ych si gwiazd. Gwiazdy te wysy豉j promieniowanie ultrafioletowe, kt鏎e wybija elektrony z atom闚, powoduj帷 charakterystyczne 鈍iecenie mg豉wicy.

Odleg這嗆 biegunowa – dope軟ienie deklinacji do k徠a prostego, co oznacza k徠ow odleg這嗆 cia豉 niebieskiego od bieguna p馧nocnego.

Odleg這嗆 jasno軼iowa i odleg這嗆 k徠owa - s definicjami odleg這軼i bazuj帷ymi na fizycznych w豉sno軼iach obiekt闚 astronomicznych - na wysy豉nym przez dany obiekt strumieniu promieniowania i na rozmiarach fizycznych obiektu. Odleg這嗆 jasno軼iowa jest w 軼is造 spos鏏 powi您ana z odleg這軼i ruchu w豉snego, kt鏎ej bezpo鈔ednio nie potrafimy zmierzy, ale mo瞠my za to obliczy j dla obiektu o poczerwienieniu z, dla zadanej sta貫j Hubble'a i sk豉dnik闚 Wszech鈍iata Ωm0 i Ωλ0 w chwili obecnej t0. Odleg這嗆 jasno軼iow od konkretnych obiekt闚 potrafimy mierzy, u篡waj帷 obiekt闚 zwanych 鈍iecami standardowymi. Najbardziej spektakularny sukces osi庵ni皻o u篡waj帷 do tego celu supernowych typu Ia w 1998 roku (grupa Saula Perlmuttera). Zmierzone odleg這軼i jasno軼iowe od supernowych pozwoli造 wtedy na wyznaczenie sk豉dnik闚 Wszech鈍iata Ωm0 i Ωλ0. Zaskakuj帷ym wynikiem bada by這 stwierdzenie niezerowo軼i sta貫j kosmologicznej. Relacje mi璠zy od貫g這軼i jasno軼iow, odleg這軼i k徠ow i innymi od貫g這軼iami ze skal kosmologicznych, opisane s w ha郵e wsp馧rz璠ne wsp馧poruszaj帷e si.

Ogniska elipsy - to dwa punkty wyznaczone poprzez warunek, 瞠 suma odleg這軼i od nich jest sta豉 dla ka盥ego z punkt闚 tej elipsy.

Ognisko promieni 鈍ietlnych - to punkt, w kt鏎ym promienie zbiegaj si po przej軼iu przez soczewk wypuk陰 lub po odbiciu od powierzchni zwierciad豉 wkl瘰貫go.

Ogniwa paliwowe - to urz康zenia dostarczaj帷e energii dla uk豉d闚 elektrycznych statku kosmicznego. Pobieraj帷 wod鏎 i tlen z oddzielnych, znajduj帷ych si pod ci郾ieniem zbiornik闚, wytwarzaj energi elektryczn i wod pitn. Trzy ogniwa paliwowe ameryka雟kiego wahad這wca produkuj energi i wod w ilo軼iach zaspokajaj帷ych potrzeby za這gi podczas dziesi璚iodniowego lotu.

Okres obiegu - cia豉 niebieskiego, poruszaj帷ego si po krzywej zamkni皻ej (orbicie) wok馧 innego cia豉, to czas potrzebny na dokonanie jednego pe軟ego obiegu. Na przyk豉d okres obiegu Plutona wok馧 S這鎍a wynosi 248,54 roku. Okres obiegu Ziemi wok馧 S這鎍a wynosi 365,26 dnia.

Okultacja (zakrycie) - zjawisko astronomiczne, widome przej軼ie pobliskiego cia豉 niebieskiego przed innym cia貫m niebieskim. W wyniku okultacji cia這 znajduj帷e si dalej od obserwatora staje si na pewien czas niewidoczne dla niego. Ze wzgl璠u na swoiste po這瞠nie Ziemi w Uk豉dzie S這necznym wyr騜niamy przede wszystkim dwa typy okultacji: okultacj s這neczn i okultacj ksi篹ycow, czyli przej軼ie odleg貫go cia豉 niebieskiego za tarcz odpowiednio: s這neczn, b康 ksi篹ycow. Ze wzgl璠u na znaczn jasno嗆 tarczy S這鎍a obserwacje okultacji s這necznych s trudne i mo磧iwe tylko w niekt鏎ych zakresach fal elektromagnetycznych. Znacznie 豉twiejsze s obserwacje zakry i odkry cia niebieskich przez Ksi篹yc, zw豉szcza zachodz帷e na nieo鈍ietlonej kraw璠zi tarczy Ksi篹yca. Obserwowane s r闚nie wzajemne zakrycia planet oraz zakrycia gwiazd przez planety i inne obiekty Uk豉du S這necznego, jednak ze wzgl璠u na niewielki rozmiar k徠owy zakrywaj帷ych obiekt闚 s to zjawiska rzadkie.

Olbrzym - kr鏒kotrwa貫 stadium ewolucji gwiazdy maj帷ej 鈔edni mas. Moc promieniowania takiego olbrzyma jest kilkaset razy wi瘯sza od mocy promieniowania S這鎍a (nasza gwiazda za oko這 5 mld lat stanie si olbrzymem i jego 鈔ednica wzro郾ie ponad stukrotnie, a moc promieniowania tysi帷krotnie). Fotosfera olbrzyma jest stosunkowo zimna. Olbrzymy zazwyczaj s barwy czerwonej. Na diagramie Hertzsprunga-Russella olbrzymy znajduj si ponad ci庵iem g堯wnym.

Opozycja (przeciwstawienie) - konfiguracja 2 cia niebieskich, w kt鏎ej ich d逝go嗆 ekliptyczna r騜ni si o 180. Szczeg鏊ne znaczenie maj opozycje cia Uk豉du S這necznego (planet, planetoid) ze S這鎍em, bowiem osi庵aj one wtedy najwi瘯sze zbli瞠nia z Ziemi i s widoczne przez ca陰 noc. Planety wewn皻rzne nie wykazuj opozycji.

Orbita - to krzywa - zazwyczaj jest to elipsa - po kt鏎ej jedno cia這 niebieskie kr捫y wok馧 innego cia豉 niebieskiego, utrzymywane si陰 jego grawitacji.

Orbita biegunowa - satelita, znajduj帷y si na orbicie biegunowej, porusza si w kierunku p馧noc-po逝dnie, podczas gdy cia這 niebieskie, wok馧 kt鏎ego kr捫y, obraca si w kierunku wsch鏚-zach鏚. Satelita taki przelatuje ponad oboma biegunami, co oznacza, 瞠 w ci庵u pewnego czasu jest w stanie przeprowadzi obserwacje ca貫j powierzchni tego cia豉.

Orbita geostacjonarna - oznacza trajektori sztucznego satelity Ziemi, znajduj帷ego si na wysoko軼i 36 000 km nad r闚nikiem. Obiekt na tej wysoko軼i okr捫a Ziemi w ci庵u 24 godzin, czyli w czasie odpowiadaj帷ym jednemu obrotowi Ziemi wok馧 swojej osi, a zatem pozostaje zawieszony przez ca造 czas nad tym samym punktem r闚nika.

Orionidy (ORI) – r鎩 meteor闚 zwi您any z komet Halleya (tak jak Akwarydy). Radiant znajduje si na pograniczu konstelacji Oriona i Bli幡i徠. R鎩 jest widoczny pomi璠zy 16 a 30 pa寮ziernika. Maksimum ma miejsce 21 pa寮ziernika. W jego trakcie spada ok. 20-30 meteor闚 na godzin. W 1936 roku notowano rekordowo 50 meteor闚 na godzin. Pr璠ko嗆 roju wynosi 66 km/s.


O鈔odek mi璠zygwiazdowy - sk豉da si z ob這k闚 materii, zajmuj帷ych rozleg貫 obszary przestrzeni pomi璠zy gwiazdami w galaktykach. W jego sk豉d wchodz wod鏎 i hel w postaci gazowej wraz ze wzgl璠nie niewielkimi ilo軼iami py逝. O鈔odek mi璠zygwiazdowy roz這穎ny jest nier闚nomiernie, a jego ca趾owita g瘰to嗆 jest ni窺za od g瘰to軼i powietrza.

 

powr鏒 do s這wnika