Laska Jakuba (ew. Laska św. Jakuba) - przyrząd nawigacyjny w postaci prostej listwy z ruchomą poprzeczką, stosowany w żeglarstwie służący do mierzenia wysokości ciał niebieskich nad horyzontem, a także kątów poziomych i pionowych pomiędzy obiektami widocznymi na Ziemi. Wyparta w XVIII w. przez sekstant.

Laser (kwantowy generator światła) - jest urządzeniem wytwarzającym wiązkę fal świetlnych o dużej mocy, w której poszczególne fale mają dokładnie tę samą długość (jednakowa barwa światła) i jednakową fazę. O falach świetlnych mówimy, że mają jednakową fazę, jeżeli ich grzbiety i doliny są ze sobą zgodne.

LEDA 6830 - patrz Feniksa Karzeł.

Leonidy – rój meteorów aktywny od 10 do 23 listopada, którego maksimum przypada na 17/18 listopada każdego roku. Radiant roju znajduje się w pobliżu gwiazdy poczwórnej Gamma Leonis o jasności 2,01m. Jest to najszybszy znany rój meteorów – prędkość meteoroidów w ziemskiej atmosferze dochodzi do 72 km/s. W przeszłości rój tworzył spektakularne "deszcze meteorów", np. w roku 1833 (w Ameryce Północnej odnotowano prawie 26 700 meteorów na godzinę), a w roku 1966 obfitość roju oszacowano na 140 000. Ze względu na powrót komety macierzystej z 1998 roku bardzo wysoką aktywność, sięgającą nawet 3000 meteorów na godzinę, notowano w latach 1998-2002. Leonidy są drobinami materii wyrzuconymi z komety 55P/Tempel-Tuttle.

Libracja - pozorne okresowe zmiany ustawienia Księżyca względem obserwatora na Ziemi, wywołane niejednostajnością prędkości orbitalnej Księżyca (libracja w długości, w granicach ± 7°53'), nieprostopadłością osi obrotu do płaszczyzny orbity (libracja w szerokości, w granicach ± 6°39'), zmianami położenia obserwatora ziemskiego wywołanymi obrotem Ziemi (libracja dzienna, ± 1°), a także rzeczywistymi wahaniami położenia Księżyca (libracja fizyczna, poniżej ± 2'), wywołanymi oddziaływaniami grawitacyjnymi w układzie Słońce - Ziemia - Księżyc. Zjawisko libracji pozwala obserwować z Ziemi więcej niż połowę (około 59%) powierzchni Księżyca.

Limb (łac. limbus - "obrąb, rąbek, brzeg, obręcz, granica") - nazwa łacińskiego pochodzenia używana na określenie obrębionego brzegu materiału (lamówki). Częściej spotykana obecnie w astronomii, gdzie oznacza skraj tarczy Słońca, Księżyca lub planety - charakteryzujący się w przypadku ciał promieniujących efektem pociemnienia brzegowego, ze względu na niższą energię promieniowania wydostającego się spod takiej samej warstwy powierzchni na obrzeżu widocznej tarczy ciała niebieskiego w porównaniu z jej środkiem - umożliwiającym badanie temperatur poszczególnych warstw kulistego ciała niebieskiego, mimo niemożliwości bezpośredniego "zajrzenia" w głąb niego. W języku polskim jest określeniem obcego pochodzenia. Przyjmuje się obecnie, ze względu na brak innego rodzimego wyrazu określającego jednym słowem, "brzeg widocznej tarczy ciała kulistego". Powszechnie używane jest w języku angielskim.

Linie absorpcyjne - to ciemne lnie widoczne w widmie gwiazdy, spowodowane pochłanianiem światła wysyłanego przez tę gwiazdę w górnych, chłodniejszych warstwach jej atmosfery. Każdy rodzaj atomów pochłania światło o określonych długościach fali, zatem na podstawie rozkładu linii absorpcyjnych można określić, jakie pierwiastki występują w atmosferze gwiazdy.

Linia spektralna — ciemna lub jasna linia w jednolitym, ciągłym widmie, powstającą wskutek nadmiaru lub deficytu fotonów (w porównaniu z pobliskimi częstotliwościami) w wąskim zakresie częstotliwości. Linie spektralne są wynikiem oddziaływania pomiędzy układem kwantowym (zazwyczaj atomy, ale czasami też molekuły i jądra atomowe) i fotonami. Kiedy foton ma dokładnie taką energię, by zmienić energetyczny stan układu (w przypadku atomu jest to zazwyczaj zmiana orbity przez elektron), zostaje zaabsorbowany. Wzbudzony pochłonięciem energii układ może wyemitować foton. Emitowany (reemitowany) foton może mieć taką samą częstotliwość lub może być ona inna. Układ może być też wzbudzony poprzez dostarczenie energii w wyniku zderzeń elementów układu (np. atomów).

Lirydy (LYR) – rój meteorów. Jego radiant znajduje się w okolicach Wegi w gwiazdozbiorze Lutni. Maksimum roju przypada na 22 kwietnia, około 15 meteorów na godzinę. Ich prędkość wynosi 48 km/s. Związany jest z Kometą Thatchera (C/1861 G1). W 1982 roku zaobserwowano 80 meteorów na godzinę, choć czasami ZHR może nawet wzrosnąć do 100.

Ładunek użyteczny - to ładunek wynoszony na orbitę przez rakietę lub wahadłowiec - może to być satelita, statek kosmiczny lub aparatura naukowa. Wielkość ładunku użytecznego zależy od rozmiarów rakiety i jej przegrody ładunkowej oraz siły ciągu silników. Na przykład amerykański wahadłowiec kosmiczny jest w stanie dostarczyć na orbitę 29 500 kg ładunku.

 

 

powrót do słownika