Koma - to jasna chmura gazowo-pyłowa wokół komety. Powstaje ona w wyniku topnienia lodowego jądra komety, gdy zbliży się ona do Słońca.

Komety - to stosunkowo małe obiekty, złożone z pyłu i lodu. Krążą wokół Słońca po wydłużonych, ekscentrycznych orbitach. Orbity większości komet przebiegają poza planetarną częścią Układu Słonecznego, w odległości do 100 000 jednostek astronomicznych (ok. 15 bilionów km). Jeśli kometa zbliża się do Słońca, jej jądro częściowo wyparowuje, tworząc jasną komę gazowo-pyłową i jeden lub więcej warkoczy.

Komety krótkookresowe - to komety, których okresy obiegu wynoszą od kilku do dwustu lat. Pochodzą one bądź z Pasa Kuipera,  bądź z Chmury Ópika-Oorta. Komety długookresowe, o okresach obiegu powyżej dwustu lat, dochodzących nawet do kilku milionów lat, pochodzą z Chmury Ópika-Oorta.


Koniunkcja (złączenie) - konfiguracja 2 ciał niebieskich, w której mają one jednakową długość ekliptyczną. Niekiedy rozpatruje się również jednakową rektascensję obiektów (koniunkcja w rektascensji) lub najmniejsze kątowe zbliżenie obiektów na sferze niebieskiej (koniunkcja prawdziwa - podawane w tym kalendarzu). Momenty i odległości wzajemnych koniunkcji odległych obiektów (planety, planetoidy) zależą w znikomym stopniu od położenia obserwatora na Ziemi, koniunkcje Księżyca z tymi obiektami mogą bardzo różnić się w zależności od miejsca obserwacji (w kalendarzu podawane są dla centrum Polski). Koniunkcje obiektów ze Słońcem wiążą się z okresem niemożności ich obserwacji. Planety wewnętrzne (Merkury i Wenus) mogą wykazywać koniunkcje górne, gdy znajdują się na swej orbicie poza Słońcem lub koniunkcje dolne, gdy znajdują się pomiędzy Ziemią i Słońcem Koniunkcje planet zewnętrznych ze Słońcem zachodzą wyłącznie wtedy, gdy znajdują się one poza Słońcem.

Krater - stanowi twór w kształcie miski lub spodka na powierzchni planety lub księżyca. Kratery uderzeniowe powstają przy zderzeniu planetoidy lub meteoru z powierzchnią większego ciała niebieskiego. W ten sposób na Merkurym powstała Równina Żaru, posiadająca średnicę 1300 km. Kratery utworzone przy wybuchu lub zapadnięciu się wulkanu nazywane są kalderami.

Kwarki - to cząstki elementarne, uznawane za niepodzielne. Z kwarków zbudowane są na przykład protony i neutrony.

Kwas siarkowy - jest gęstą, bezbarwną cieczą lub gazem, w której skład wchodzi siarka, wodór i tlen. Jest on silnym środkiem utleniającym, a dodany do wody powoduje wydzielenie dużych ilości ciepła.

Kwazar (z ang. quasar - quasi-stellar radio source lub też QSO - quasi-stellar object dosłownie "obiekt gwiazdopodobny emitujący fale radiowe") to, najprawdopodobniej pozagalaktyczne, zwarte gwiazdopodobne źródło ciągłego promieniowania elektromagnetycznego, o ogromnej mocy, któremu towarzyszy przesunięcie ku czerwieni linii emisyjnych. Z tego można wnioskować, że kwazary są obiektami niezmiernie oddalonymi od Ziemi (są obiektami pozagalaktycznymi). Tak więc obraz kwazarów, który do nas dociera, pochodzi sprzed paru miliardów lat. Badanie kwazarów jest więc równocześnie badaniem wcześniejszych etapów rozwoju wszechświata. Kwazary - ze względu na to, że ich światło w tak dużym stopniu dociera do Ziemi - muszą emitować bardzo dużą energię, rzędu 1041W, co jest wielkością porównywalną z mocą promieniowania całej galaktyki. Niektóre kwazary nagle zmieniały ilość wysyłanej energii na jednostkę czasu, co nasuwa wniosek, że muszą być względnie małymi obiektami (obiekt nie może zmienić się w czasie krótszym, niż czas potrzebny światłu na dotarcie z centrum do krańców). Kwazary odkryto niedawno na fotografiach obserwacji dokonanych w XIX wieku - wtedy nikt jednak nie miał powodów, by przypuszczać, że obiekty te różnią się od zwykłych gwiazd. W latach pięćdziesiątych XX wieku zaobserwowano kwazary za pomocą teleskopów radiowych, zaś pierwsze widmo kwazara, potwierdzające jego pozagalaktyczną naturę, otrzymano w 1963 roku. Obecnie wiemy, że kwazar to rodzaj aktywnej galaktyki. Ogromne światło kwazarów tłumaczy się jako wynik tarcia wywołanego przez gaz i pył, wpadające do dysku akrecyjnego masywnych czarnych dziur, które mogą przekształcić około połowy masy obiektu w energię. To wytłumaczenie wyjaśnia także, dlaczego kwazary były o wiele powszechniejsze we wczesnym wszechświecie - produkcja tak wielkich energii kończy się, kiedy czarna dziura pochłonie całą okoliczną materię. W centrum naszej galaktyki także istnieje taka właśnie czarna dziura, a jej oddziaływanie z otoczeniem manifestuje się poprzez istnienie źródła emisji radiowej, podczerwonej i rentgenowskiej o nazwie Sgr A*. 8 stycznia 2007 na kongresie Amerykańskiego Towarzystwa Astronomicznego w Seattle ogłoszono odkrycie pierwszego przypadku potrójnego kwazara. Odkrycia dokonała grupa z hawajskiego WM Keck Observatory.

 

powrót do słownika