Inflacja - teoria kosmologiczna, według której wczesny Wszechświat przeszedł fazę wykładniczego rozszerzania się. Proces ten był napędzany przez ujemną energię próżni. Wynikiem ekspansji jest fakt, że cały obserwowalny Wszechświat miał początek w jednym obszarze. Inflacja rozwiązuje jeden z najważniejszych problemów teorii Wielkiego Wybuchu: dlaczego Wszechświat wydaje się być jednorodny i płaski, podczas gdy fizyka Wielkiego Wybuchu powinna stworzyć Wszechświat o silnie zakrzywionej geometrii i bardzo zróżnicowany. Inflacja wyjaśnia także powstanie wielkoskalowej struktury Wszechświata - kwantowe fluktuacje w mikroskopijnym obszarze rozszerzającego się gwałtownie Wszechświata stały się ziarnami kondesacji. Po raz pierwszy teorię tę zaproponował Alan Guth w 1981 roku, a najszerzej akceptowana wersja powstała jako wyniki prac A. Linde, A. Albrechta i P. Steinharda.

Interferometr – przyrząd pomiarowy oparty na zjawisku interferencji fal. Zasada działania opiera się na nakładaniu na siebie dwóch fal spójnych, co prowadzi do powstania obszarów, wygaszania oraz wzmacniania drgań. Obserwacja powstających wzorów interferencyjnych umożliwia po odpowiednich obliczeniach uzyskanie bardzo dokładnych pomiarów. W ten sposób można mierzyć odległość albo określić przestrzenne wymiary badanego obiektu. Interferometry optyczne wykorzystują do badań fale świetlne i mają najszersze zastosowanie. Niekiedy do pomiarów interferometrycznych wykorzystuje się mikrofale lub elektrony, które w skali mikroświata, mogą być traktowane jak fala materii. Wyróżnia się interferometry jednowiązkowe, dwuwiązkowe i wielowiązkowe.


Io (Jowisz I) – trzeci co do wielkości księżyc Jowisza, z grupy księżyców galileuszowych i czwarty co do wielkości satelita w Układzie Słonecznym. Charakteryzuje się niezwykle silną aktywnością wulkaniczną.

Impaktyt - to nieformalna nazwa określająca typ skały, która powstała lub została poważnie zmieniona pod wpływem uderzenia meteorytu. Nazwa ta opisuje zarówno skały które zostały zmienione bezpośrednio od uderzenia meteorytu, pod wpływem temperatury czy siły uderzenia, jak i skały osadowe zawierające domieszki materiałów pochodzenia pozaziemskiego.

Indianin (łac. Indus, dop. Indi, skrót Ind) – mało wyraźny gwiazdozbiór nieba południowego. Przedstawiać ma postać Indianina z Ameryki Północnej. Konstelacja ta została prawdopodobnie wymyślona przez nawigatorów holenderskich Pietra Dirksza Keysera oraz Frederick de Houtman pod koniec XVI w., a po raz pierwszy opisana w Uranometrii Johanna Bayera w 1603 roku.

Indeks barwy (wskaźnik barwy) - różnica wyrażonych w wielkościach gwiazdowych jasności gwiazdy w dwu barwach. Gwiazda emituje szerokie widmo promieniowania o różnym natężeniu w różnych długościach fal, co powoduje, że jasność gwiazdy w różnych barwach jest różna. W systemie fotometrii trójbarwnej UBV określa się dwa wskaźniki barwy: nadfioletowy - równy różnicy jasności w barwach nadfioletowej i niebieskiej (U-B), oraz niebieski - równy różnicy jasności w barwach niebieskiej i żółtej (B-V). W systemach fotometrii wielobarwnej określa się odpowiednio więcej wskaźników. Wielkość wskaźnika barwy gwiazdy informuje o jej temperaturze, typie widmowym, a pośrednio o wieku oraz absorpcji międzygwiazdowej. Do określenia stopnia absorpcji międzygwiazdowej stosuje się wskaźnik E(B-V).

Inklinacja (nachylenie) – jest jednym z parametrów orbity, mianowicie kątem pomiędzy jej płaszczyzną a płaszczyzną odniesienia, którą jest zwykle ekliptyka (czyli płaszczyzna zawierająca orbitę Ziemi wokół Słońca) lub płaszczyzna równika (w przypadku satelity). W astronomii gwiazdowej przez nachylenie rozumie się także kąt jaki tworzy linia widzenia na gwiazdę z osią jej obrotu wokół osi, albo z osią prostopadłą do płaszczyzny orbity po jakiej krąży w przypadku gwiazd podwójnych i wielokrotnych.

Interferometria - stanowi metodę badań astronomicznych, polegającą na użyciu dwóch lub więcej sprzężonych elektronicznie teleskopów w celu uzyskania dokładniejszych informacji. Można do tego wykorzystywać zarówno radioteleskopy, jak i teleskopy optyczne. Połączenie danych z więcej niż jednego teleskopu równoważne jest użyciu jednego większego teleskopu.

Interferometria wielkobazowa, interferometria międzykontynentalna (ang. Very Long Baseline Interferometry, skrót VLBI) – rodzaj interferometrii, w której dane odbierane przez niezależne od siebie radioteleskopy, znajdujące się w znacznej odległości od siebie (np. na różnych kontynentach) są zapisywane razem z dokładnym czasem obserwacji (najczęściej wyznaczanym na podstawie wskazań miejscowego zegara atomowego) i przechowywane do późniejszej analizy na taśmie magnetycznej lub twardym dysku. Postęp w dziedzinie technik sieci komputerowych pozwolił także na przeprowadzanie eksperymentów, w których dane przesyłane są na bieżąco poprzez specjalnie zestawiane łącza o gigabitowej przepustowości (tzw. e-VLBI). Zebrane zapisy są następnie zestawiane z danymi pochodzącymi z innych radioteleskopów i używane do utworzenia obrazu końcowego. Rozdzielczość osiągana przy użyciu interferometrii jest odwrotnie proporcjonalna do odległości najbardziej skrajnych radioteleskopów w sieci. Technika VLBI umożliwia osiągnięcie rozdzielczości kątowej kilka rzędów lepszej niż przy tradycyjnej interferometrii, w której poszczególne odbiorniki są połączone np. światłowodem. VLBI jest używana głównie w radioastronomii, chociaż ostatnio zaczęto ją wprowadzać również w astronomii optycznej. Spośród polskich obserwatoriów do systemu VLBI należą dwa radioteleskopy w Obserwatorium Astronomiczne UMK w Piwnicach.

International Meteor Organization (IMO) - to organizacja astronomiczna założona w 1998 roku, zrzeszająca kilkuset członków. Celem IMO jest międzynarodowa koordynacja prac na polu amatorskiej astronomii meteorowej i tym samym propagacja wiedzy o meteorach, rojach meteorowych i materii międzyplanetarnej wśród obserwatorów-amatorów.

ISS - to Międzynarodowa Stacja Kosmiczna, MSK (ang. International Space Station, ISS; ros. Международная Космическая Станция, МКС; trb.: Mieżdunarodnaja Kosmiczeskaja Stancyja, MKS) – pierwsza stacja kosmiczna wybudowana z założenia przy współudziale wielu krajów. Składa się obecnie z 14 głównych modułów (docelowo ma ich liczyć 16) i umożliwia jednoczesne przebywanie sześciu członków stałej załogi (trzech do roku 2009). Pierwsze moduły stacji zostały wyniesione na orbitę i połączone ze sobą w 1998 roku. Pierwsza stała załoga zamieszkała na niej w roku 2000. Źródłem zasilania ISS są baterie słoneczne, transportem ludzi i materiałów zajmują się amerykańskie wahadłowce programu STS (od lutego 2003 do 26 lipca 2005 wstrzymane z powodu katastrofy Columbii) oraz rosyjskie statki kosmiczne Sojuz i Progress.

Izar (ε Boo) – druga co do jasności gwiazda w gwiazdozbiorze Wolarza (wielkość gwiazdowa dla całego układu: 2,35m). Jest ona gwiazdą podwójną, której odległość od Słońca to ok. 210 lat świetlnych.

 

powrót do słownika