NGC 224    

 

NGC 224 została zarejestrowana w roku 905 przez Abd-al-Rahmana Al-Sufiego. Jest to 3-ciej wielkości galaktyka spiralna typu Sb w konstelacji Andromedy. W katalogu Dreyera opisana jest jako obiekt wspaniały, najbardziej ekstremalnie jasny, ekstremalnie duży, bardzo duży środek (Andromeda). Obserwowana za pomocą 45 centymetrowego reflektora galaktyka jawi się nam jako obiekt niezwykle bardzo jasny, bardzo duży, bardzo wydłużony w stosunku 4:1. Widoczne jest za pomocą bezpośredniej obserwacji bardzo duży i jasny rdzeń zawierający jasne jądro typu gwiazdowego. Widoczne są także dwa czarno szare równoległe pasy pyłowe wzdłuż północno zachodniego obrzeża rdzenia galaktyki. Jest to najbliższa duża galaktyka dla naszej galaktyki Drogi Mlecznej. Dzięki swoim 100 tysiącom lat świetlnych średnicy i 2 milionom lat świetlnych odległości pojawia się na nieboskłonie zawsze tej samej wielkości trzech tarcz Księżyca w pełni umieszczonych obok siebie. Posiada dwie satelitarne, eliptyczne galaktyki M32 oraz M110. Niska jasność powierzchniowa galaktyki sprawia, iż niemożliwym jest ujrzeć ją bez przyrządów optycznych lub teleskop w strefach miejskich. Dostrzec można jedynie słabe i rozmyte eliptyczne jądro M31. Na tle ciemnego nieba jej rozmiary stają się bardziej oczywiste, a jej ciemne pasma pyłowe przecinające dysk galaktyczny mogą być obserwowane.

Prędkość radialna M31 względem Słońca wynosi około 300 km/s, a widmo galaktyki jako jednej z nielicznych jest przesunięte ku fioletowi. Po odliczeniu składowej prędkości poruszania się Układu Słonecznego wewnątrz Drogi Mlecznej, uzyskamy prędkość zbliżania się obu galaktyk ku sobie, wynosi ona około 100 km/s. Zbliżanie się obu galaktyk nie oznacza, że obie galaktyki się zderzą, gdyż nie znamy wartości składowej stycznej wektora prędkości Galaktyki Andromedy. Jeżeli jednak kursy tych galaktyk są kolizyjne to początek zderzenia nastąpi za około trzy miliardy lat. Po połączeniu obu galaktyk powstanie najprawdopodobniej galaktyka eliptyczna.

Do czasu kiedy okazało się, iż to najprawdopodobniej Droga Mleczna zawiera w Grupie Lokalnej najwięcej ciemnej materii i jest najmasywniejszą z galaktyk, to właśnie Galaktyka Andromedy uchodziła za największy z obiektów w grupie. W skład wspomnianej Grupy Lokalnej wchodzą Galaktyka Trójkąta, Galaktyka Andromedy, Droga Mleczna i blisko 50 mniejszych galaktyk. Natomiast to Galaktyka Andromedy zawiera znacznie więcej gwiazd co zostało potwierdzone badaniami za pomocą Teleskopu Spitzera. Szacunkowe dane pozwalają oceniać ilość gwiazd w M31 na około bilion.

Oznaczenia alternatywne:

    • MESSIER 31;

    • K79 1C;

    • Z 0040.0+4100;

    • 2C 56;

    • LEDA 2557;

    • NGC 224;

    • [DGW65] 4;

    • DA 21;

    • 2MASX J00424433+4116074;

    • RAFGL 104;

    • [M98c] 004000.1+405943;

    • GIN 801;

    • MCG+07-02-016;

    • UGC 454;

    • [VV2000c] J004244.3+411610;

    • IRAS F00400+4059;

    • UZC J004244.3+411608;

    • [VV2003c] J004244.3+411610;

    • IRAS 00400+4059;

    • ANDROMEDA;

    • XSS J00425+4102;

    • [VV2006] J004244.3+411610;

    • IRC +40013;

    • ANDROMEDA Galaxy;

    • Z 535-17;

    • [VV98c] J004245.1+411622

 


M31

 

"Mała chmurka" jak ją nazwał w roku 964 perski astronom Abd Al-Rahman Al Sufi, to pierwsze udokumentowane obserwacje M31 w historii astronomii. W literaturze można też odnaleźć wzmiankę o holenderskiej mapie nieba z roku 1500, na której rzekomo miała znaleźć się Galaktyka Andromedy, jednak mapy tej do dnia dzisiejszego nie odnaleziono. Pierwsze odnotowane obserwacje M31 za pomocą teleskopu wykonał 15 grudnia 1612 roku niemiecki astronom Simon Marius. 3 sierpnia 1764 roku nieznający obserwacji Al Sufiego Charles Messier dopisując Galaktykę w Andromedzie do swojego katalogu, podał Mariusa jako odkrywcę tej galaktyki.

 

Co ciekawe należy wspomnieć, że niezależnie od wymienionych wyżej astronomów NGC 224 została odkryta w roku 1654 przez włoskiego astronoma Giovanniego Batistę Hodiernę, a w roku 1661 przez francuza Ismaila Bouillauda. Pierwszą próbę oceny odległości do Wielkiej Galaktyki w Andromedzie zawdzięczamy Williamowi Herschelowi. W roku 1785 ogłosił, że odległość do NGC 224 wynosi dwa tysiące odległości do Syriusza, czyli 19 tysięcy lat świetlnych. Dziś wiemy jak srodze pomylił się Herschel, biorąc pod uwagę mgławicowy charakter galaktyki jaki uznawano w owym czasie. Sir William Huggins, brytyjski fizyk i astronom, który położył podwaliny pod nowoczesne techniki i badania spektroskopowe obiektów astronomicznych, obserwując w roku 1864 widmo galaktyki odkrył, że różni się ono zasadniczo od widm obiektów gazowych, a swym wyglądem do złudzenia przypomina widma gwiazdowe. Stąd rozpowszechnił się pogląd, że Galaktyka Andromedy posiada dziwną naturę gwiazdową.

Ciekawa jest historia pierwszych fotografii M31 wykonanych w trakcie długich naświetleń, pozwoliły po raz pierwszy w dziejach astronomii dostrzec spiralny charakter galaktyki. Fotografie te wykonał w roku 1887 brytyjski astronom, pionier astrofotografii Isaac Roberts. Odkrycie brytyjskiego uczonego zostało zlekceważone przez ówczesny światek astronomiczny. Panujące w tamtych czasach poglądy, że mgławica ta jest tylko i wyłącznie obiektem położonym wewnątrz Galaktyki Drogi Mlecznej, traktowały NGC 224 jako tworzący się system planetarny, podobny do naszego rodzimego Układu Słonecznego. Warto wspomnieć, że 20 sierpnia 1885 roku w M31 zaobserwowano pierwszy i jak dotąd jedyny wybuch supernowej oznaczanej jako S Andromedae lub SN 1885A.

 

Wiek dwudziesty to między innymi pomiary prędkości radialnych NGC 224. Przy użyciu spektroskopii w Obserwatorium Lowella w roku 1912 dokonano pomiarów prędkości radialnej galaktyki względem Słońca i otrzymano wartość 300 kilometrów na sekundę. Na owe czasy była to największa zmierzona prędkość, a zawdzięczamy te pomiary amerykańskiemu astronomowi Vesto Slipherowi.