gwiazdozbiór Trójkąta

 

 

Opis nazwy gwiazdozbioru:

 

              Gwiazdozbiór Trójkąta to niewielki i mało wyraźny gwiazdozbiór nieba północnego. Znany był już w drugim wieku i wymieniany przez Ptolemeusza w Almageście jako jeden z 48 znanych gwiazdozbiorów. Trójkąt ta jest jedną z 88 konstelacji nowoczesnych. Nazwa tego gwiazdozbioru pochodzi od trzech najjaśniejszych gwiazd, trzeciej i czwartej wielkości, tworzących na niebie wąski i długi trójkąt równoramienny. Trójkąt odnaleźć można pomiędzy Andromedą i gwiazdozbiorem Barana. Nazwa konstelacji nie jest związana z mitologią. Jako jeden z nielicznych gwiazdozbiorów posiada nazwę figury geometrycznej, która stosowana jest do dzisiaj w kilku różnych kręgach kulturowych.

              W starożytnej Babilonii trzy najjaśniejsze gwiazdy konstelacji Trójkąta alfa, beta i gamma wraz z alfą Andromedy znane są pod nazwą APIN lub EPINNU bądź MULAPIN co można tłumaczyć jako "Pług". Pług w astronomii babilońskiej był pierwszym gwiazdozbiorem tak zwanej "drogi Enlila"

              W Grecji gwiazdozbiór Trójkąta nazywano słowem Δελτωτόν jako, że gwiazdozbiór przypominał grecką literę delta (Δ). W starożytnym Rzymie nazwę grecką poddano transliteracji do słowa "Deltoton". W języku łacińskim pojawia się pod nazwą "Deltotum". W późniejszym czasie greccy astronomowie konstelację Trójkąta opisują słowem "Τρίγωον", a następnie znana jest pod nazwą Trigonum, dzisiaj nazwa łacińska tego gwiazdozbioru to Triangulum.

              W kulturze żydowskiej trójkąt był utożsamiany z instrumentem muzycznym zwanym szaliszem, który swoim kształtem przypomina trójkąt. Kultura arabska określa trójkąt jako "AL-MUTALLAT" stąd podobnie brzmiące nazwy jaśniejszej z gwiazd konstelacji α Tri w języku arabskim: Mothallah, Metallah, Ras al Mothallah, Elmuthalleth

Tabela gwiazd:


 

Gwiazda: Wymowa polska: Nazwa zwyczajowa:
α Tri    
β Tri    
γ Tri    
δ Tri    
ε Tri    
χ Tri    
5 Tri    
6 Tri    
7 Tri    
10 Tri    
11 Tri    
12 Tri    
13 Tri    
15 Tri    

 

Inne interesujące obiekty:


 

               W gwiazdozbiorze Trójkąta próżno szukać gwiazdy pierwszej wielkości. Najjaśniejsza gwiazda tej konstelacji to ß Trianguli biały olbrzym trzeciej wielkości z bliskim ciemniejszym towarzyszem tworzą system podwójny gwiazd. Druga pod względem jasności gwiazda to α Trianguli, żółto biały podolbrzym 3,41 wielkości magnitudo, posiadający bliskiego towarzysza, leżący w najdalej wysuniętym wierzchołku trójkąta i znany też pod nazwą Caput Trianguli. 6 Trianguli, określana w starszych źródłach jako jota Trianguli (ι Tri), jest "atrakcyjną" obserwacyjnie ciasną gwiazdą podwójną o wyrazistym kontraście kolorów. W średniej wielkości teleskopach udaje się ją rozdzielić na dwie gwiazdy: mocno żółtą i jasnoniebieską odległe od siebie o 40 sekund. Obie gwiazdy to układy podwójne gwiazd, czyli 6 Trianguli to w istocie system wielokrotny gwiazd (poczwórny).

 

               M33 inaczej zwana Galaktyką Trójkąta (M33 lub NGC 598) to po mgławicy w Andromedzie druga najjaśniejsza galaktyka spiralna na niebie. Mając dobry wzrok i przebywając w zupełnych ciemnościach można ją dostrzec nieuzbrojonym okiem. Średnica tej galaktyki sięga blisko 60 tysięcy lat świetlnych, a jej masa to 20 miliardów mas Słońca. Jednak aby dostrzec galaktykę w całej okazałości potrzeba nam fotografii wykonanych przy użyciu dużych teleskopów. Jednak już teleskop amatorski bez trudu ukaże nam poszczególne gwiazdy, ciemne pasma pyłowe i gromady gwiazd. Jądro galaktyki tworzy cienki dysk o średnicy około 820 lat świetlnych, w którym znajduje się wiele niebieskich olbrzymów i materii międzygwiazdowej.

 

Mapa gwiazdozbioru Trójkąta:


 

Cetus